Điều kiện làm Chủ đầu tư dự án đầu tư công | Nghị định 217/2026/NĐ-CP

ĐIỀU KIỆN LÀM CHỦ ĐẦU TƯ DỰ ÁN ĐẦU TƯ CÔNG: ĐIỂM MỚI THEO LUẬT XÂY DỰNG 2025 VÀ NGHỊ ĐỊNH 217/2026/NĐ-CP (CÓ HIỆU LỰC TỪ 01/07/2026)

Chào quý độc giả, đồng nghiệp và các chủ đầu tư đang theo dõi trang web kiemtoanxaydung.vn. Tôi là Phan Việt Hiếu.

Từ ngày 01/07/2026, Luật Xây dựng năm 2025 và Nghị định 217/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực thi hành, mang theo những thay đổi mang tính bước ngoặt về quản lý dự án. Một trong những điểm thắt chặt nhất chính là quy định về điều kiện làm chủ đầu tư.

Dưới góc nhìn của một chuyên gia kiểm toán và quản lý chi phí, tôi nhận định đây là quy định nhằm xóa bỏ triệt để thói quen giao nhiệm vụ chủ đầu tư tràn lan, sai năng lực trước đây. Để giúp các cơ quan, đơn vị phòng tránh nguy cơ hồ sơ pháp lý bị vô hiệu và chi phí quản lý bị xuất toán, bài viết hôm nay sẽ phân tích chi tiết quy định mới này.

1. Nguyên tắc định danh Chủ đầu tư dự án đầu tư công

Theo Điều 9 Luật Xây dựng năm 2025, nguyên tắc xác định tư cách chủ đầu tư đối với dự án đầu tư công từ ngày 01/07/2026 được quy định như sau:

  • Bản chất chủ thể: Chủ đầu tư không phải là một tổ chức tự phát mà mặc định được định danh là Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng trực thuộc người quyết định đầu tư.

  • Trường hợp giao cơ quan, tổ chức khác: Pháp luật cho phép người quyết định đầu tư giao việc tổ chức, quản lý dự án đầu tư xây dựng cho một cơ quan, tổ chức trực thuộc.

  • Nguyên tắc về năng lực: Cơ quan, tổ chức được giao nhiệm vụ không đương nhiên có quyền quản lý dự án, mà bắt buộc phải đáp ứng các điều kiện làm chủ đầu tư do Chính phủ quy định. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng giao dự án cho các đơn vị hành chính, sự nghiệp không có năng lực chuyên môn về quản lý dự án.

2. Hàng rào kỹ thuật đối với cơ quan, tổ chức được giao làm Chủ đầu tư

Để cụ thể hóa Luật Xây dựng năm 2025, Điều 6 Nghị định 217/2026/NĐ-CP đã thiết lập các điều kiện bắt buộc đối với cơ quan, tổ chức được giao làm Chủ đầu tư như sau:

  • Về thời điểm giao nhiệm vụ: Việc giao chủ đầu tư cho cơ quan, tổ chức phải được người quyết định đầu tư thực hiện trước hoặc ngay tại thời điểm quyết định đầu tư dự án.

  • Nguyên tắc ưu tiên: Người quyết định đầu tư bắt buộc phải ưu tiên giao nhiệm vụ cho Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng trực thuộc làm chủ đầu tư.

  • Điều kiện đối với tổ chức không chuyên trách: Việc giao cho cơ quan, tổ chức khác chỉ được áp dụng khi người quyết định đầu tư không có Ban quản lý dự án trực thuộc, hoặc có nhưng Ban này không đủ khả năng thực hiện tại thời điểm giao. Khi đó, cơ quan, tổ chức được chọn phải đáp ứng ít nhất một trong hai điều kiện sau:

    • Điều kiện 1 (Năng lực nhân sự): Phải có cá nhân chuyên trách để thực hiện nhiệm vụ quản lý, sử dụng vốn đầu tư công; đồng thời có cá nhân mang chuyên môn phù hợp về thiết kế xây dựng, hoặc giám sát thi công, hoặc quản lý dự án, hoặc thi công xây dựng tuân thủ quy định về điều kiện năng lực hoạt động xây dựng.

    • Điều kiện 2 (Kinh nghiệm): Đã từng làm chủ đầu tư một dự án đầu tư công.

  • Đặc thù với dự án bảo trì, sửa chữa, nâng cấp: Đối với dự án đầu tư công phục vụ mục đích bảo trì, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, mở rộng công trình, người quyết định đầu tư được quyền giao trực tiếp cho cơ quan, tổ chức đang quản lý sử dụng công trình đó làm chủ đầu tư. Tuy nhiên, tổ chức này vẫn phải đáp ứng một trong hai điều kiện (nhân sự hoặc kinh nghiệm) nêu trên.

  • Cơ chế bổ sung nhân sự: Để tháo gỡ khó khăn cho các cơ quan hành chính nhà nước thiếu hụt chuyên gia, pháp luật cho phép cơ quan, tổ chức được giao làm chủ đầu tư có quyền ký kết hợp đồng thực hiện nhiệm vụ, hợp đồng lao động đối với các cá nhân có chuyên môn phù hợp để tham gia vào tổ chức quản lý dự án.

3. Cảnh báo rủi ro khi chuyển giao áp dụng pháp luật mới

Từ thực tiễn kiểm toán các dự án trong giai đoạn trước đây, tôi nhận thấy một “thói quen” rất phổ biến: Các Ủy ban nhân dân cấp xã, trường học, bệnh viện thường được giao làm chủ đầu tư dự án sửa chữa, nâng cấp dù đơn vị hoàn toàn không có nhân sự có chuyên môn phù hợp hoặc chứng chỉ hành nghề xây dựng, cũng chưa từng quản lý dự án nào.

Tuy nhiên, kể từ ngày 01/07/2026, khi hành lang pháp lý mới chính thức áp dụng, nếu các cấp quyết định đầu tư và đơn vị thụ hưởng vẫn duy trì thói quen giao – nhận này mà không rà soát điều kiện năng lực, tư cách chủ đầu tư sẽ bị vô hiệu ngay từ đầu.

Hậu quả pháp lý là vô cùng nghiêm trọng: Toàn bộ chi phí quản lý dự án, chi phí thuê chuyên gia có nguy cơ bị xuất toán thu hồi nộp ngân sách nhà nước khi cơ quan Thanh tra, Kiểm toán vào cuộc, và Thủ trưởng đơn vị sẽ phải chịu trách nhiệm cá nhân do vi phạm nguyên tắc quản lý vốn.

Giải pháp pháp lý an toàn: Ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án hiện nay để đón đầu quy định mới, nếu đơn vị của bạn được dự kiến giao nhiệm vụ nhưng thiếu năng lực, giải pháp đúng đắn nhất là chuẩn bị vận dụng quy định tại khoản 4 Điều 6 Nghị định 217/2026/NĐ-CP để ký hợp đồng lao động bổ sung nhân sự có chuyên môn, chứng chỉ hành nghề, hoặc làm tờ trình xin cơ chế thuê Tư vấn quản lý dự án chuyên nghiệp điều hành thay thế.

4. Hỏi đáp pháp lý thực tiễn

  • Câu hỏi: Đơn vị chúng tôi là một trường học công lập, sắp tới được UBND xã giao làm Chủ đầu tư dự án cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất của trường. Tuy nhiên, trường không có cán bộ chuyên môn về xây dựng. Xin hỏi việc giao này có đúng luật không và trường cần làm gì?

  • Trả lời: Căn cứ quy định đối với dự án sửa chữa, cải tạo, nâng cấp công trình, người quyết định đầu tư được quyền giao cơ quan, tổ chức đang quản lý sử dụng công trình làm chủ đầu tư. Trường hợp đơn vị không có cán bộ đủ điều kiện năng lực theo quy định, đơn vị được quyền ký hợp đồng thực hiện nhiệm vụ, hợp đồng lao động với các cá nhân có chuyên môn phù hợp để điều hành dự án theo quy định.

📌 5. TẢI VỀ VĂN BẢN PHÁP LUẬT

Để chủ động rà soát và đối chiếu hồ sơ pháp lý chuẩn bị cho thời điểm luật mới có hiệu lực, Quý độc giả và các đơn vị có thể tải về hệ thống văn bản nguyên bản tại đây:

🏢 6. TƯ VẤN CHUYÊN SÂU CÙNG PHAN ANH FIRM

Việc xác định đúng tư cách Chủ đầu tư và thiết lập bộ máy quản lý dự án tuân thủ pháp luật là bước đi đầu tiên, nhưng cũng là yếu tố quan trọng nhất để một dự án đầu tư công vận hành an toàn và không vướng mắc khi quyết toán.

Nếu cơ quan, tổ chức của bạn đang chuẩn bị nhận nhiệm vụ làm Chủ đầu tư nhưng còn lúng túng về sự chuyển tiếp quy định pháp luật, điều kiện làm chủ đầu tư, hoặc cần sự hỗ trợ chuyên môn xuyên suốt quá trình thực hiện dự án, hãy liên hệ ngay với PHAN ANH FIRM – Đơn vị chủ quản của chuyên trang kiemtoanxaydung.vn.

Dưới sự cố vấn trực tiếp của Chuyên gia Phan Việt Hiếu, chúng tôi tự hào cung cấp các dịch vụ chuyên nghiệp hàng đầu bao gồm:

  • Tư vấn quản lý dự án, thiết lập và kiện toàn hồ sơ pháp lý đầu tư xây dựng.

  • Tư vấn quản lý chi phí đầu tư xây dựng.

  • Tư vấn kiểm toán xây dựng độc lập.

  • Tư vấn thẩm tra quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành.


TRUNG TÂM ĐÀO TẠO & TƯ VẤN QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ PHAN ANH FIRM