Phân tích điểm mới về giai đoạn bàn giao công trình đưa vào sử dụng theo Nghị định 217/2026/NĐ-CP | kiemtoanxaydung.vn

Bản Chất Kinh Tế – Kỹ Thuật Của Bàn Giao Công Trình Xây Dựng Theo Nghị Định 217/2026/NĐ-CP

Chào quý độc giả, đồng nghiệp và các chủ đầu tư đang theo dõi chuyên trang kiemtoanxaydung.vn. Tôi là Phan Việt Hiếu.

Trong quản trị dự án đầu tư xây dựng, việc phân định rõ ràng các mốc công việc theo từng giai đoạn không chỉ là vấn đề thủ tục hành chính, mà còn quyết định trực tiếp đến bản chất hình thành tài sản, tiến độ giải ngân và cơ chế phân định trách nhiệm khi tiến hành kiểm toán, quyết toán vốn.

Sự ra đời của Nghị định 217/2026/NĐ-CP đã tạo ra một bước ngoặt quan trọng khi tháo gỡ điểm nghẽn về tư duy quản lý so với hệ luật liền kề trước đó là Nghị định số 175/2024/NĐ-CP. Điểm sáng lớn nhất chính là sự dịch chuyển công tác “bàn giao công trình đưa vào sử dụng”.

Dưới lăng kính chuyên môn, tôi xin bóc tách chuyên sâu vấn đề này thông qua trục lịch sử lập pháp để quý vị nắm bắt trọn vẹn bản chất kinh tế – kỹ thuật của một dự án đầu tư.

Sự “Trả Về” Bản Chất Của Công Tác Bàn Giao Công Trình: Từ Động Thái Kỹ Thuật Tại Nghị Định 175/2024/NĐ-CP Đến Sự Chuẩn Hóa Tại Nghị Định 217/2026/NĐ-CP

Sự thay đổi về vị trí của công tác “bàn giao công trình” không phải là một chế định hoàn toàn mới được sáng tạo ra, mà thực chất là sự “trả về” đúng với bản chất khoa học của chu trình quản lý dự án. Quá trình này trải qua 03 nhịp biến động pháp lý như sau:

1. Nền tảng gốc rễ (Thời kỳ Nghị định 59/2015/NĐ-CP và Nghị định 15/2021/NĐ-CP)

Trong lịch sử quản lý chi phí và quản lý dự án, công tác “bàn giao công trình đưa vào sử dụng” vốn luôn được định vị một cách tự nhiên tại Giai đoạn thực hiện dự án. Tư duy lập pháp giai đoạn này bám sát vào “dòng chảy vật lý” của công trường: Thi công hoàn thành – Nghiệm thu hiện trường – Bàn giao ngay cho đơn vị thụ hưởng để khai thác công năng. Việc này hoàn toàn độc lập với dòng chảy hồ sơ tài chính ở giai đoạn sau.

2. Sự dịch chuyển mang tính “kỹ thuật” tại Nghị định 175/2024/NĐ-CP và hệ lụy

Sự xáo trộn bắt đầu xuất hiện khi Nghị định số 175/2024/NĐ-CP có hiệu lực. Theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 4, công tác “bàn giao công trình đưa vào sử dụng” đã bị đẩy từ Giai đoạn thực hiện sang Giai đoạn kết thúc xây dựng.

Dưới lăng kính thực tiễn của tôi, đây thực chất chỉ là một “động tác kỹ thuật” của cơ quan lập pháp nhằm tháo gỡ ách tắc thủ tục cho hàng loạt dự án. Thời điểm đó, thủ tục chờ cơ quan chuyên môn kiểm tra công tác nghiệm thu thường kéo dài, dẫn đến tình trạng dự án không thể khép lại, gây nhảy năm ngân sách và treo giải ngân. Việc đẩy khâu bàn giao về phía sau giúp dự án tạm thời “đóng” được Giai đoạn thực hiện.

Tuy nhiên, động thái kỹ thuật này lại vô tình làm sai lệch bản chất cốt lõi của quá trình “Thực hiện dự án”. Mục tiêu tối thượng của đầu tư xây dựng là hình thành tài sản. Sự hoàn thành của dự án phải gắn liền với việc “đưa công trình vào sử dụng”. Một khối bê tông dù được thi công hoàn hảo và nghiệm thu xong trên hiện trường, nhưng chưa đủ điều kiện bàn giao vận hành thì cũng chỉ giống như một chiếc xe trưng bày ở showroom. Công trình đó không tạo ra giá trị sử dụng, không đáp ứng mục tiêu đầu tư và đặc biệt là không thể kích hoạt quá trình ghi nhận tài sản cố định để tính khấu hao.

3. Sự “trả về” đúng bản chất kinh tế – kỹ thuật tại Nghị định 217/2026/NĐ-CP

Nhận diện rõ bản chất kinh tế – kỹ thuật nêu trên, Nghị định số 217/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ 01/07/2026) đã thực hiện một bước nắn chỉnh chuẩn xác.

Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 4 Nghị định số 217/2026/NĐ-CP, chuỗi công việc tại Giai đoạn thực hiện dự án đã được sắp xếp lại thành một vòng lặp logic: “…nghiệm thu hoàn thành công trình xây dựng; bàn giao công trình đưa vào sử dụng; quyết toán hợp đồng xây dựng…”.

Với quy định này, pháp luật khẳng định: Quá trình thực hiện dự án chỉ thực sự khép lại khi tài sản được trao tay người sử dụng. Nhờ sự dịch chuyển này, Giai đoạn kết thúc xây dựng (theo điểm c khoản 1 Điều 4) đã được “làm sạch” hoàn toàn, chỉ còn tập trung thuần túy vào công tác hành chính và tài chính vĩ mô: Quyết toán hợp đồng xây dựng (nếu có), quyết toán vốn đầu tư xây dựng; bảo hành công trình xây dựng và bàn giao các hồ sơ liên quan.

Góc Nhìn Đánh Giá Từ Chuyên Gia

Dưới vai trò tư vấn quản lý dự án và kiểm toán độc lập, tôi đánh giá đây là một điểm sáng lập pháp đặc biệt quan trọng của Nghị định 217/2026/NĐ-CP vì những giá trị thực chứng sau:

  • Bảo vệ bản chất tài chính của dự án: Trả lại đúng bản chất của việc hình thành tài sản. Bàn giao đưa vào sử dụng là thời điểm vàng để đơn vị thụ hưởng ghi nhận tăng tài sản và bắt đầu trích khấu hao, đảm bảo tính liên tục của chu trình kinh tế.

  • Tách bạch rủi ro pháp lý: Phân định rõ ràng trách nhiệm trên thực địa (Giai đoạn thực hiện) và trách nhiệm trên hồ sơ kế toán (Giai đoạn kết thúc). Khi công trình đã hoàn thành nghiệm thu vật lý, nhà thầu bàn giao ngay để cắt đứt rủi ro bảo quản tài sản tại công trường.

  • Minh bạch trong kiểm toán: Việc bàn giao sớm giúp chốt chặt khối lượng hiện trường tại thời điểm kết thúc thi công. Cơ quan kiểm toán và thẩm tra quyết toán sau này có cơ sở vững chắc để đối chiếu hồ sơ hoàn công mà không bị nhầm lẫn với các hao mòn, hư hỏng phát sinh trong quá trình khai thác.

Việc nắm bắt và thấu hiểu bản chất trình tự đầu tư theo Nghị định 217/2026/NĐ-CP là cơ sở để các Ban quản lý dự án, Chủ đầu tư điều hành tiến độ chuyên nghiệp và tránh các rủi ro xuất toán chi phí.

TẢI VỀ VĂN BẢN PHÁP LUẬT

Để phục vụ công tác nghiên cứu, rà soát hồ sơ pháp lý dự án và chuẩn bị các điều kiện bàn giao, quyết toán, Quý độc giả có thể tải về hệ thống văn bản nguyên bản tại đây:

TƯ VẤN CHUYÊN SÂU CÙNG PHAN ANH FIRM

Nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng là chốt chặn pháp lý quan trọng nhất quyết định đến tính hợp lệ của khối lượng và sự an toàn của hồ sơ tài chính. Việc áp dụng đúng trình tự theo quy định mới là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ thành quả đầu tư.

Nếu Quý cơ quan, Ban quản lý dự án đang gặp vướng mắc trong khâu chốt hồ sơ hiện trường, rà soát thủ tục pháp lý, hoặc cần một đơn vị đồng hành chuyên nghiệp, hãy liên hệ ngay với PHAN ANH FIRM – Đơn vị chủ quản của chuyên trang kiemtoanxaydung.vn.

Bằng uy tín và năng lực cốt lõi được khẳng định qua hàng loạt dự án trọng điểm, dưới sự dẫn dắt trực tiếp của Chuyên gia Phan Việt Hiếu, chúng tôi cung cấp các giải pháp chuyên sâu:

  • Tư vấn quản lý dự án và kiện toàn hồ sơ pháp lý nghiệm thu, bàn giao.

  • Quản lý chi phí đầu tư xây dựng.

  • Tư vấn kiểm toán xây dựng độc lập.

  • Thẩm tra quyết toán dự án hoàn thành.


TRUNG TÂM ĐÀO TẠO & TƯ VẤN QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ PHAN ANH FIRM